Jakie odsetki podlegaja zwrotowi przy sankcji kredytu darmowego
Art. 45 ust. 1 ukk stanowi, ze po skutecznym skorzystaniu z sankcji kredytobiorca "zwraca kredyt bez odsetek". Oznacza to, ze odsetki - jako cena za korzystanie z pieniedzy banku - przestaja byc nalezne. Dotyczy to zarowno odsetek juz zaplaconych, jak i przyszlych. Wiecej o caloksztalcie zwrotow przy sankcji przeczytasz w artykule Co zwraca bank przy sankcji kredytu darmowego.
Odsetki kapitalowe to odsetki naliczone od kwoty gownej kredytu (salda zadluzenia) za korzystanie z pieniedzy. Sa to odsetki wynikajace z umownego oprocentowania nominalnego. Stanowia zazwyczaj najwiekszy jednotkowy skladnik kosztow kredytu.
Sankcja nie obejmuje:
- Odsetek karnych za opoznienie - jezeli kredytobiorca opoznia sie ze splata rat (nawet po zlozeniu oswiadczenia), bank ma prawo naliczac odsetki za opoznienie od niezaplaconego kapitalu
- Odsetek ustawowych za opoznienie naliczanych przez bank jezeli to bank bierze sie z wykonaniem swojego zobowiazania (ale to raczej rzadka sytuacja)
Jak odsetki sa budowane w ratach kredytowych
W standardowym kredycie ratalnym z ratami rownymi (tzw. anuitety) kazda rata sklada sie z dwoch czesci:
- Czesc kapitalowa - sluzy do zmniejszenia salda zadluzenia
- Czesc odsetkowa - wynagrodzenie dla banku za udostepniony kapital
Na poczatku splaty kredytu czesc odsetkowa jest relatywnie wysoka (obliczana od duzego salda), a kapitalowa mala. W miare splatania kredytu saldo maleje, wiec maleja rowniez odsetki w kazdej racie, a rosnie czesc kapitalowa - przy stalej racie calkowitej.
Przyklad rozkladu raty
Kredyt 30 000 zl, oprocentowanie 10%, 36 rat. Rata miesiezna: ok. 968 zl.
- Rata 1: kapital ok. 718 zl, odsetki ok. 250 zl
- Rata 18 (polowa): kapital ok. 807 zl, odsetki ok. 161 zl
- Rata 36 (ostatnia): kapital ok. 960 zl, odsetki ok. 8 zl
Po sankcji: kazdza rata bylaby wylacznie czescia kapitalowa (ok. 833 zl miesiecznie zamiast 968 zl).
Oprocentowanie 0% po skorzystaniu z sankcji
Po zlozeniu skutecznego oswiadczenia o sankcji kredyt staje sie formalnie nieoprocentowany. Oprocentowanie nominalne wynosi 0%, co oznacza, ze kazde splacone pieniadze sa zaliczane wylacznie na poczet kapitalu, a nie na odsetki.
Jezeli kredytobiorca placi taka sama sume miesiecznie co przed sankcja (np. 968 zl zamiast nowej, nizszej raty kapitalowej), nadplata jest zaliczana na wczesniejsza splate kapitalu, co skraca czas kredytowania.
Bank powinien poinformowac o nowym harmonogramie splat, ktory pokazuje, ze kolejne raty nie zawieraja juz odsetek.
Przykladowe wyliczenie zwrotu odsetek - kredyt 30 000 zl na 36 miesiecy
Przyklad A: oswiadczenie na poczatku kredytu
Parametry: 30 000 zl, 36 miesiecy, oprocentowanie nominalne 10%
- Calkowite odsetki do zaplaty: ok. 4 850 zl
- Jezeli oswiadczenie zlozone po racie 1: do odzyskania ok. 4 600 zl odsetek przyszlych + ok. 250 zl z raty 1
- Nowa rata kapitalowa: ok. 835 zl miesiecznie
Przyklad B: oswiadczenie po polowie okresu (po 18 ratach)
Juz zaplacone odsetki (18 rat): ok. 3 100 zl - podlegaja zwrotowi
Przyszle odsetki (raty 19-36): ok. 1 750 zl - nie beda juz naliczane
Lacznie oszczednosc/zwrot: ok. 4 850 zl
Reszta do splacenia: kapital ok. 15 600 zl w 18 ratach po ok. 867 zl
Jak widac, na lacznie odzysk odsetek nie zaleezy od momentu zlozenia oswiadczenia - zaplacone odsetki sa zwracane, a przyszle nie sa naliczane. Suma jest zblizona niezaleznie od etapu splaty.
Kiedy bank zwraca zaplacone odsetki
Po uznaniu oswiadczenia bank powinien bez zbednej zwloki:
- Przeliczyyc saldo zadluzenia z potraczeniom zaplaconych odsetek
- Zaliczyc zaplacone odsetki na poczet splaty kapitalu LUB zwrocic je konsumentowi przelewem
- Wystawic nowy harmonogram splat
Zazwyczaj bank zalicza zaplacone odsetki na poczet kapitalu, co skraca czas splaty zamiast wyplacac gotowke. To jest zgodne z prawem - konsument moze jednak nego cjowac z bankiem, czy woli zwrot srodkow czy zaliczenie na kapital.
Zwrot odsetek a zaliczenie na kapital - roznica
Sa dwa sposoby rozliczenia zaplaconych odsetek po uznaniu sankcji:
- Zwrot gotowkowy: bank wyplaca kwote zaplaconych odsetek przelewem na konto kredytobiorcy. Kredytobiorca dostaje pieniadze "do reki", ale saldo kredytu pozostaje bez zmian (z pewnym wyjatkiem).
- Zaliczenie na poczet kapitalu: zaplacone odsetki sa przesuniete i traktowane jakby byly od poczatku platami kapitalu. Zmniejsza sie saldo do splaty lub skraca okres kredytowania. Konsument nie dostaje gotowki, ale jego kredyt jest mniejszy.
W praktyce banki czesciej stosuja zaliczenie na kapital. Jezeli preferujesz zwrot gotowkowy, warto to wskazac wyraznie w oswiadczeniu lub w odpowiedzi na propozycje banku.
Szczegolowe wyliczenia i wzory do samodzielnych obliczen znajdziesz w artykule Jak wyliczyc zwrot przy sankcji kredytu darmowego.