Prawo pacjenta do dokumentacji medycznej
Prawo do dostepu do dokumentacji medycznej to jedno z podstawowych praw pacjenta. Reguluje je Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 23-29). Zgodnie z art. 26 ust. 1 tej ustawy: "Pacjent ma prawo dostepu do dokumentacji medycznej dotyczacej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu swiadczen zdrowotnych".
Prawo to jest bezwarunkowe - placowka medyczna nie moze odmowic dostep do dokumentacji bez uzasadnionej podstawy prawnej. Wiecej o calym procesie dowodzenia przeczytasz w artykule o tym, jak udowodnic blad medyczny.
Formy udostepnienia dokumentacji:
- Kopia (kserokopia lub wydruk z systemu elektronicznego)
- Wyciag (skrot najwazniejszych informacji)
- Odpis (wierne odtworzenie tresci dokumentu)
- Udostepnienie do wgladu w siedzibie placowki
- Plik elektroniczny (jesli placowka prowadzi dokumentacje elektronicznie)
Koszty: Placowka moze pobrac oplata za udostepnienie dokumentacji w formie kopii, wydruku lub odpisu. Maksymalna stawka za jedna strone kopii lub wydruku to 0,09 proc. przecietnego miesiecznego wynagrodzenia w sektorze przedsiebiorstw. Przy aktualnych stawkach to kilkaset groszy za strone - co przy obszernej historii choroby moze oznaczac kilkaset zlotych za cala dokumentacje. Pierwsze udostepnienie dokumentacji w wersji elektronicznej jest bezplatne.
Jak zlozyc wniosek o dokumentacje medyczna
Wniosek o udostepnienie dokumentacji medycznej powinien byc zlozony na pismie. Warto zachowac kopie wniosku i dowod jego zlozenia (np. pieczoatke na kopii lub potwierdzenie nadania listu poleconeego).
Co powinien zawierac wniosek:
- Imie i nazwisko pacjenta
- Numer PESEL pacjenta
- Daty (lub przyblizone okresy) leczenia, ktorych dokumentacja dotyczy
- Dokladny opis zaadanych dokumentow (np. "cala historia choroby z pobytu szpitalnego w terminie X-Y", "wyniki badan laboratoryjnych", "protokol operacyjny")
- Pozadana forma udostepnienia (kopia, wyciag, dostep do wgladu)
- Dane kontaktowe wnioskodawcy
Komu skladac wniosek: Rejestracja pacjentow, sekretariat medyczny lub dedykowany dzial dokumentacji. W duzych szpitalach czesto istnieje osobna komorka zajmujaca sie dokumentacja medyczna.
Termin realizacji: Placowka ma obowiazek udostepnic dokumentacje w terminie 7 dni roboczych od zlozenia wniosku (art. 27 ust. 1 Ustawy o prawach pacjenta). To termin ustawowy, ktory placowka jest zobowiazana dotrzymac.
Odmowa: Jezeli placowka odmawia udostepnienia dokumentacji, odmowa musi byc pisemna i zawierac uzasadnienie. Masz prawo odwolac sie od takiej decyzji.
Co wchodzi w sklad dokumentacji medycznej
Dokumentacja medyczna dzieli sie na wewnetrzna (prowadzona w ramach placowki) i zewnetrzna (przekazywana pacjentowi lub innym podmiotom).
Dokumentacja wewnetrzna szpitalna - najwazniejsza w sprawach o blad:
- Historia choroby - chronologiczne zapisy calego pobytu w szpitalu, zawierajace notatki lekarzy, wyniki badan, decyzje terapeutyczne
- Karta zlecen lekarskich - co i kiedy lekarz zlecil (leki, badania, zabiegi)
- Karta obserwacji pielegniarskich - godzinowe pomiary, podane leki, obserwacje stanu pacjenta
- Protokol operacyjny - szczegolowy opis przebiegu operacji (technika, uzyte materialy, powiklania srodoperacyjne)
- Protokol anestezjologiczny - opis znieczulenia, leki, parametry zyciowe w trakcie operacji
- Wyniki badan laboratoryjnych i obrazowych wraz z oryginalnymi obrazami
- Zgody na zabiegi i procedury medyczne - z podpisem pacjenta i informacja o ryzyku
Dokumentacja zewnetrzna (ambulatoryjna):
- Kartoteka pacjenta u lekarza POZ lub specjalisty
- Skierowania wystawione przez lekarzy
- Recepty (historia przepisanych lekow)
- Zaswiadczenia lekarskie
Historia choroby - co powinna zawierac
Historia choroby to najwazniejszy dokument w sprawie o blad medyczny. Jest to chronologiczny zapis calego przebiegu hospitalizacji lub leczenia, prowadzony przez personel medyczny.
Standardowo historia choroby zawiera:
- Dane identyfikacyjne pacjenta (imie, nazwisko, PESEL, data urodzenia)
- Powod przyjecia lub zgloszenia sie do placowki
- Wywiad chorobowy (anamneza) - informacje o dotychczasowych chorobach, lekach, alergiach
- Wyniki badania fizykalnego przy przyjecia
- Rozpoznanie wstepne i ostateczne (kody ICD-10)
- Zastosowane leczenie i procedury medyczne
- Postepy leczenia - notatki lekarskie z kolejnych dni (obchody)
- Wyniki badan dodatkowych z ich interpretacja
- Informacje udzielone pacjentowi i rodzinie (o rozpoznaniu, ryzyku, alternaty wach)
- Podsumowanie i zalecenia przy wypisie ze szpitala
Znaczenie w sprawie o blad medyczny: Brakujace wpisy, niezgodnosci w datach, niekompletna historia choroby lub braki w dokumentacji zgod moga dzialac na niekorzysc placowki. Prawo wymaga, by dokumentacja byla prowadzona rzetelnie i na biezaco.
Co zrobic gdy placowka odmawia lub zwleka
Niestety, nie kazda placowka chchetnie wydaje dokumentacje pacjentowi, ktory podejrzewa blad medyczny. Czasem pojawia sie swiadome lub nieswiadome blokowanie dostepu. Oto co mozesz zrobic:
Skarga do Rzecznika Praw Pacjenta: Bezplatna i stosunkowo szybka procedura. Rzecznik moze zobowiazac placowke do natychmiastowego wydania dokumentacji. To pierwsza opcja, po ktora nalezy siegnac.
Skarga do Narodowego Funduszu Zdrowia: Gdy chodzi o placowke realizujaca swiadczenia w ramach umowy z NFZ - NFZ moze nalozyc sankcje finansowe za naruszenie praw pacjenta.
Wniosek do sadu o zabezpieczenie dowodow: Art. 310 KPC daje mozliwosc zlozenia wniosku do sadu o zabezpieczenie dokumentow - sad moze nakazac natychmiastowe przekazanie lub zabezpieczenie dokumentacji przez komornika. To szybka i skuteczna droga, gdy obawiasz sie ukrywania lub zniszczenia dokumentow.
Zawiadomienie do organow nadzoru: Odmowa wydania dokumentacji moze byc sankcjonowana administracyjnie. Mozesz zawiadomic organy nadzoru nad placowkami medycznymi (np. Urzad Wojewodzki jako organ prowadzacy rejestr podmiotow leczniczych).
Najwazniejsza zasada: Nie czekaj. Jesli podejrzewasz ukrywanie lub fałszowanie dokumentacji, dzialaj natychmiast - kazdydzen zwloki zmniejsza szanse na odzyskanie nienaruszonych dowodow.
| Czynnosc | Termin | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Wydanie dokumentacji pacjentowi | 7 dni roboczych | Art. 27 ust. 1 Ustawy o PP |
| Przechowywanie dokumentacji | 20 lat od ostatniego wpisu | Art. 29 Ustawy o PP |
| Dokumentacja dzieci | Do 18 lat + 2 lata | Art. 29 ust. 1 pkt 2 Ustawy o PP |
| Zdjecia RTG i obrazowe | 10 lat | Art. 29 ust. 2 Ustawy o PP |
| Zgloszenie naruszenia praw do RPP | Brak terminu (im szybciej, tym lepiej) | - |
Jak czytac i analizowac dokumentacje medyczna
Dokumentacja medyczna jest napisana jezykiem specjalistycznym i pelna skrotow. Nie musisz rozumiec wszystkiego samodzielnie - wazne, zeby wiedziec, czego szukac i na co zwracac uwage.
Gdzie szukac wskaznikow mozliwego bledu:
- Niezgodnosci w datach i godzinach wpisow
- Brakujace wpisy lub luki w historii choroby
- Poprawki w dokumentach (przekresle nia, "poprawki") bez podpisu i daty
- Brak dokumentacji zgody na zabieg lub brak informacji o ryzyku
- Sprzeczne diagnozy lub rozpoznania w roznych dokumentach
- Brak wywiadu alergicznego przy przepisywaniu lekow
- Roznice miedzy protokolem operacyjnym a wpisami w historii choroby
Znaczenie skrotow medycznych: ICD-10 to miedzynarodowa klasyfikacja chorob (kody diagnoz). OAiIT to Oddzial Anestezjologii i Intensywnej Terapii. SOR to Szpitalny Oddzial Ratunkowy. Lekarz lub prawnik specjalizujacy sie w sprawach medycznych pomoze Ci rozszyforowac skroty i ocenic znaczenie poszczegolnych wpisow.
Czy mozesz samodzielnie ocenic dokumentacje: Mozesz zapoznac sie z dokumentacja i zidentyfikowac oczywiste niezgodnosci. Jednak dla rzetelnej oceny, czy doslo do bledu medycznego, niezbedna jest pomoc prywatnego lekarza specjalisty lub prawnika specjalizujacego sie w sprawach medycznych.
Sfałszowana dokumentacja medyczna jest przestepstwem (art. 271 KK - poswiadczenie nieprawdy w dokumentach). Jesli podejrzewasz falsyfikowanie dokumentacji (uzupelnianie wstecz, usuwanie wpisow, zmiana danych): natychmiast zloz wniosek o zabezpieczenie dokumentow, skontaktuj sie z prawnikiem i zawiadom prokurature. Ekspert informatyki sadowej moze stwierdzic, czy plik elektroniczny byl modyfikowany po dacie, ktora pojawia sie w dokumencie.
